طبیعت فراکتال در نظریه الیوت


موج اصلاحی

تئوری امواج الیوت در تحلیل تکنیکال

اصول امواج الیوت در اواخر دهه ۱۹۲۰ میلادی توسط «رالف نلسون اليوت» مطرح گردید. وی بر اساس مشاهدات و تحقیقات خود در نمودارهای قیمت این گونه استنباط نمود که بازارهای سهام، آشفته و بی نظم رفتار نمی کنند بلکه آنها در طی موج های تکراری و پشت سر هم حرکت می کنند. این موج ها بر اساس رفتار و هیجانات افراد؛ که خود ناشی از تأثیرات خارجی یا حالات روانی آنها می باشد، تشکیل می گردد. الیوت این گونه ادعا کرد که همواره جزر و مد حالات روانی توده مردم در قالب الگوهای تکراری و پشت سر هم نمایان می گردد و تغییرات قیمت از سه اصل الگو، نسبت و زمان ساختار می پذیرد. وی تحقیقات خود را تا حدی بر مبنای نظریه داو انجام داد که حرکت قیمت را بر اساس مفاهیم موجی بیان می کرد. بر این اساس نظریه وی بسیار متأثر از نظریه دار است و با آن اشتراکات بسیاری نیز دارد لیکن از نکات برجسته تحقيقات اليوت، کشف ساختار فراكتالی۳ حرکت بازار بود که او را قادر می ساخت تا نمودارهای بازار را عمیق تر مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد، مشخصه های اختصاصی الگوهای موجی را شناسایی کند و بر اساس این الگوها، حرکات بازار را پیش بینی نماید.
فراکتال ها ساختارهای ریاضی هستند که در مقیاس کوچکتر، خودشان را به صورت نامحدودی تکرار می کنند. الگوهایی که الیوت نیز کشف کرد به همین صورت می باشد. یک موج پیشرو که در جهت روند اصلی بازار حرکت می کند همواره از ۵ موج کوچکتر ساخته شده است. در مقیاس کوچک تر هر یک از موج های پیشرو این ۵ موج خود از ۵ موج کوچکتر دیگر ساخته شده اند و به همین ترتیب موج های پیشرو موج آخر نیز از ۵ موج کوچکتر ساخته شده است و این امر تا بی نهایت ادامه دارد.
فراکتال ها، اندکی پس از این زمان توسط دانشمندان کشف گردیدند. در دهه ۱۹۸۰ میلادی فردی به نام Mandelbrot در کتابش با عنوان «هندسه فراکتالی طبیعت» وجود فراکتال ها را ثابت نمود. وی ساختار فراکتالی را در اشیاء و اشکال مختلف حیات تشخیص داد؛ پدیده های که اليوت در دهه ۱۹۳۰ میلادی متوجه آن شده بود.
هر چند الیوت در سال ۱۹۶۴؛ یعنی دو سال پیش از مرگش، تلاش ها و کارهای خود را درباره اصول موج در کتابی به نام «راز هستی» نوشت لیکن شاید اگر همیلتون بولتون در سال ۱۹۵۳ تصمیم به چاپ «نظریه تکمیلی موج الیوت»؛ که به مدت ۱۴ سال بر روی آن فعالیت کرده بود، برای تحلیل گران بانک نمی گرفت، نظريات اليوت از بین می رفت.
ا طبیعت فراکتال در نظریه الیوت د اصول موج در دهه ۱۹۷۰ میلادی از طریق کارهای فروست و رابرت پر چتر مشهور گردید. آنها در سال ۱۹۷۸ میلادی با همکاری یکدیگر کتابی به نام «اصول موج الیوت: کلید منفعت از بازارهای سهام» را منتشر کردند و در همان زمان؛ که دنیا در اواسط بحران دهه ۷۰ میلادی قرار داشت، حرکت صعودی دهه ۱۹۸۰ را پیش بینی کردند. آنها نه تنها به درستی این حرکت صعودی بازار را پیش بینی کردند بلکه رابرت پر چتر همچنین سقوط ۱۹۸۷ را در همان زمان پیش بینی و با دقت بسیار زیادی به آن اشاره کرد. بر این اساس و همچنین چندین سال مطالعات مختلف دیگر، امواج الیوت به صحنه بازارهای سرمایه بازگشت.

اهمیت تئوری امواج الیوت

امروزه تحليل امواج یکی از مهمترین ابزارهای تحلیل تکنیکال محسوب می شود که به واسطه آن می توان از موقعیت بازار و رفتار آتی آن آگاهی یافت. شاید شما پس از آشنایی با تئوری امواج الیوت این گونه تصور کنید که دنبال کردن این کار و بررسی نمودارهای مختلف بسیار زمان بر است و لذا از آن صرف نظر کنید. اما واقعیت این گونه نیست چرا که اگر چشمان شما برای پیدا کردن این الگوها به اندازه کافی ورزیده شده باشد با صرف اندک زمانی خواهید توانست این الگوها را در نمودارهای مختلف شناسایی نمایید. فقط بایستی بیشتر تمرین کنید تا الگوهای بیشتری را شکار نمایید. البته نبایستی یک سهام تشکیل گردد. باور داشته باشید در هر روز و یا هر هفته چنین الگوهایی در تایم فریم های مختلف یک جفت ارز با این روش معاملاتی، به صبر و بردباری خاصی نیاز دارد لذا اگر در نموداری یک الگوی واضح تشکیل نشده باشد، بهتر است از عجله کردن برای ورود به معاملات خیالی پرهیز کنید. بایستی بدانید و عادت کنید که شناسایی امواج و الگوهای الیوتی فقط نشان دهنده فرصت معاملاتی موجود است و لذا احتیاجی نیست که حتما معامله نمایید.
تمام معاملاتی که در آنها موج شماری مشخصی وجود نداشته باشد در زمره معاملات تصادفی و شانسی جای می گیرند. اگر عملکرد شما به این جهت انحراف پیدا کرد، نتیجه می گیریم شما در حال گم کردن راه و روش خود هستید و هیچ ارزشی برای قوانین خود قائل نیستید. به نظر شما زمانی که خودتان به قوانین خودتان پایبند نیستید آیا انتظار دارید که بازار به قوانین خیالی شما احترام بگذارد؟
هر زمانی که معاملاتی بی پایه و اساس انجام بدهید مسئول هر گونه نتیجه ای خودتان هستید نه بازار. مطمئن باشید اگر شما بر اساس هیجانات بازار و به عبارتی تحت تأثیر بازار، اقدام به خرید و یا فروش نمایید، معاملاتتان به ضرر تبدیل خواهند شد. اگر تاکنون این چنین نشده شما بسیار خوش شانس هستید اما بدانید که اولین ضررتان بسیار بزرگ خواهد بود! خلاصه این گفتار فقط یک نکته دارد.

«اگر امواج الیوت را در نموداری شناسایی نکردید، هرگز معامله نکنید.

اگر شما قادر باشید که به سرعت امواج و الگوهای بالقوه الیوتی را تشخیص دهید، بررسی نمودارهای مختلف برای شما بسیار آسان خواهد بود. در این صورت با شناسایی یک حرکت اصلاحی یا پیشرو می توانید در قسمتهای مختلف آن معامله انجام دهید و این یکی از مهم ترین مزایای تئوری الیوت است. در این قسمت قصد داریم اجمالا شما را با این نوع تحلیل نیز آشنا نماییم اما مباحث تکمیل تر را بایستی از منابع دیگری دنبال نمایید. شاید مطالعه کتاب «مرجع کامل امواج الیوت در بازارهای سرمایه» نگارنده در این مسیر بتواند کمک شایانی به شما بنماید.

تئوری امواج الیوت

طبق یکی از معروف ترین قوانین فیزیک، به دنبال هر عملی یک عکس العمل ایجاد می شود که برابر با آن اما درجه اش مخالف می باشد. این قانون در بازارهای سرمایه نیز کاربرد دارد چرا که پس از حرکت رو به بالا یا رو به پایین قیمت یک حرکت خلاف جهت ایجاد می شود و این یک ضرب المثل قدیمی نیز هست که «آنچه بالا می رود بایستی پایین نیز بیاید و بالعکس » به طور کلی حرکات قیمت بر دو قسم می باشند یکی روند و دیگری حرکت اصلاحی یا جانبی . روندها جهت اصلی قیمت را نشان می دهند در حالی که حرکات اصلاحی بر خلاف جهت روندها می باشند. در اصطلاح اليوت به این دو حرکت «امواج پیشرو » و «امواج اصلاحی » گفته می شود.
یک موج پیشرو خود از ۵ حرکت قیمتی مشخص تشکیل یافته است که ۳ تای آن در جهت روند (۱، ۳ و ۵) و دو تای آن بر خلاف جهت روند ( ۲ و ۴) می باشد.

اهمیت امواج الیوت

شناسایی موج های الیوت

همان گونه که در شکل بالا نیز طبیعت فراکتال در نظریه الیوت مشخص است ۳ موج ۱ و ۳ و ۵ که در جهت روند قرار دارند، امواج پیشرو می باشند. هر یک از آنها به تنهایی از ۵ موج کوچکتر تشکیل شده است و در مقابل ۲ موج ۲ و ۴ که در خلاف جهت روند قرار دارند امواج اصلاحی بوده و هر یک از آنها از ۳ موج کوچک تر تشکیل شده است.

تئوری امواج الیوت

شناسایی موج های الیوت

معمولا امواج اصلاحی از ۳ موج کوچکتر تشکیل شده اند لیکن در برخی مواقع ۵ موجی یا حتی بیشتر نیز می شوند. در حالت ۳ موجی ۲ تای آن (A و C) در جهت اصلی و دیگری (B) در خلاف جهت حرکت اصلاحی قرار دارند. در تصویر بالا موج ۲ و ۴ اصلاحی هستند زیرا باعث تصحيح موجهای ۱ و ۳ می شوند. هر یک از موجهای اصلاحی از ساختار زیر تشکیل شده اند:

شناسایی موج های الیوت

شناسایی موج های الیوت

تصویر بالا دقت کنید که امواج A و C در جهت روند کوتاه مدت قرار دارند و لذا پیشرو و ۵ موجی هستند که ساختار آنها همانند شکل الگوهای پیشرو می باشد.

مفاهیم اساسی در امواج الیوت

همان گونه که گفته شد ابتدایی ترین تعریف نظریه الیوت این است که بازار سرمایه بر اساس یک آهنگ با ریتم مکرر شامل پنج موج افزایشی حرکت می کند که در ادامه با سه موج کاهشی همراه می شود. شکل زیر یک چرخه کامل را نشان می دهد. چرخه کامل با شمارش تمام موجها به دست می آید که شامل هشت موج یعنی پنج موج افزایشی و سه موج کاهشی می باشد. در قسمت افزایشی چرخه ملاحظه می کنید که پنج موج شماره گذاری شده اند. در این میان موجهای ۱ و ۳ و ۵، موج های صعودی با پیشرو بوده و موجهای ۲ و ۴ که بر خلاف روند صعودی حرکت می کنند، امواج اصلاحی می باشند.
به طور کلی پس از هر موج پیشرو، یک موج اصلاحی تشکیل می شود و این اصل در تمامی موجهای پیشرو با درجات مختلف تکرار می شود برای مثال پس از اینکه ۵ موج پیش رونده کامل شد، سه موج تصحیح کننده شروع می شود که با B ،A و C نام گذاری و مشخص شده اند.

موج پیشرو و اصلاحی

موج پیشرو و اصلاحی

در مثال زیر به سهولت می توانید تفاوت یک روند (موج پیشرو) و یک اصلاح (حرکت جانبی قیمت با امواج همپوشان) را مشاهده نمایید. این تصویر همچنین نشان می دهد که روندهای بزرگ تر از تعداد بی شماری از روندها و اصطلاحات کوچک تر تشکیل شده اند اما نتیجه همواره یکسان می باشد.

تئوری امواج الیوت

تفاوت موج پیشرو و اصلاحی

منبع: کتاب مرجع کامل تحلیل تکنیکال در بازارهای سرمایه نوشته دکتر علی محمدی

با نظریه امواج الیوت آشنا شوید

نظریه امواج الیوت یکی از مهم‌ترین روش‌های تحلیل بازار است. با استفاده از این نظریه می‌توان به بررسی پشت‌پرده حرکات بازار پرداخت و رفتار قیمت را تجزیه و تحلیل کرد. مبنای این روش آن است که بازار، با همان الگوهایی که در یک بازه زمانی طولانی‌تر (درجه بالاتر) رفتار می‌کند، در بازه‌های زمانی کوچکتر (درجه پایین‌تر) نیز رفتار می‌کند. این الگوها سرنخ‌هایی درباره اتفاقات آینده بازار به معامله‌گران می‌دهند. طبق این تئوری، مهم نیست چه بازه زمانی را تجزیه و تحلیل می‌کنید؛ حرکات بازار از الگوهای مشابهی پیروی می‌کنند. نظریه امواج الیوت در دهه 1930 توسط رالف الیوت مطرح شد و در دهه 1970 توسط روبرت پرستر محبوبیت پیدا کرد. بر اساس نظریه امواج الیوت رفتار افراد، الگوها و روندهایی که در بازار می‌بینیم را شکل می‌دهد. مبنای شکل‌گیری این الگوها، روانشناسی جمعی افرادی است که در بازار مشارکت دارند. این الگوها نه تنها در بازار، که در هر زمینه‌ای که بحث تصمیم‌گیری انسان مطرح است، ظاهر می‌شوند. به عنوان مثال ممکن است قیمت مسکن، روند مد و یا تعداد افرادی که تصمیم می‌گیرند هر روز از مترو استفاده کنند، از این طبیعت فراکتال در نظریه الیوت نظریه تبعیت ‌کند.

امواج

الیوت معتقد بود روند کلی قیمت‌ها در بازار سرمایه، ناشی از خصوصیات روانشناختی اغلب سرمایه‌گذاران است. او متوجه شد که نوسانات مربوط به ویژگی‌های روانشناسی بخش عمده سرمایه‌گذاران، به همان شکل در بازار سرمایه و به صورت موج ظاهر می‌شود. نظریه امواج الیوت تا حدودی به نظریه داو شباهت دارد. در هر دو نظریه قیمت سهام به شکل موجی حرکت می‌کند. با این حال الیوت توانست ماهیت فراکتالی بازارها را نیز تشخیص دهد و جزئیات بیشتری را تجزیه و تحلیل کند. او توانست از این الگوهای تکراری به عنوان شاخص‌های پیش‌بینی‌کننده بازار استفاده کند.

پیش‌بینی بازار بر اساس الگوهای موجی

الیوت بر اساس ویژگی‌های قابل‌اعتماد و اثبات شده الگوهای موجی، پیش‌بینی‌های دقیقی را در بازار بورس انجام داده است. در نظریه امواج الیوت ، موج ایمپالسیو یا پیش رو که همسو با روند اصلی حرکت می‌کند، همیشه 5 موج را در الگوی خود نشان می‌دهد. از طرف دیگر، امواج اصلاحی برخلاف جهت روند اصلی بازار عمل می‌کنند. الیوت در دهه 1930 از این ساختار فراکتال بازارهای مالی پرده برداشت. چند دهه بعد از او، دانشمندان توانستند فراکتال‌ها را تشخیص داده و آن‌ها را به صورت ریاضی نشان دهند. منظور از فراکتال، ساختارهای ریاضی هستند که تا بی‌نهایت و در مقیاس‌های کوچک تکرار می‌شوند. ما می‌دانیم که در بازارهای مالی، هر چیزی که بالا رود، باید یک زمانی پایین بیاید. زیرا حرکت قیمت به بالا یا پایین، همیشه با یک حرکت متضاد دنبال می‌شود. حرکت قیمت به دو بخش روند و اصلاحات تقسیم می‌شود. روندها جهت اصلی قیمت را نشان می‌دهند، در حالی که اصلاحات برخلاف جهت روند حرکت می‌کنند.

تفسیر نظریه امواج الیوت

بر اساس نظریه امواج الیوت اگر قیمت روند صعودی داشته باشد، این حرکت به صورت سه گام اصلی انجام می‌شود. پله سوم مهم‌ترین و بزرگترین پله است که بیشتر حجم معاملات در این بخش انجام می‌شود. بیشترین ظرفیت سودآوری نیز در این پله طبیعت فراکتال در نظریه الیوت وجود دارد.

تفسیر نظریه امواج الیوت

به بیان ساده‌تر، روند اصلی بازار از پنج موج اصلی تشکیل شده است. امواج 1، 3 و 5 همسو با روند اصلی بازار، و امواج 2 و 4 برخلاف آن می‌باشند. موج سوم مهم‌ترین موج در نظریه امواج الیوت است. مهم‌ترین دغدغه افرادی که از نظریه امواج الیوت برای تحلیل تکنیکال بازار سرمایه استفاده می‌کنند، تشخیص به موقع موج سوم است.

امواج ایمپالسیو

همان‌طور که در نمودار بالا مشاهده می‌کنید، سه مورد از زیرموج‌ها (1، 3 و 5) به سمت بالا و دو موج (2 و 4) به سمت پایین حرکت می‌کنند. به امواج 1 و 3 و 5 ایمپالسیو گفته می‌شود که در جهت روند بازار و یک درجه بزرگتر از آن حرکت می‌کنند. امواج 2 و 4 نیز موج‌های اصلاحی هستند که درخلاف جهت روند بازار حرکت می‌کنند. با توجه به اینکه موج ایمپالسیو تمایل دارد درجهت روند اصلی حرکت کند، تفسیر آن ساده‌تر است. سه قانون برای تشکیل موج، در نظریه امواج الیوت وجود دارد که باید در نظر گرفته شود:

  • موج 2 همیشه کمتر از 100% موج یک را برگشت می‌دهد.
  • موج 4 همیشه کمتر از 100% موج 3 را اصلاح می‌کند.
  • موج 3 همیشه از انتهای موج یک فراتر رفته و هیچ وقت به عنوان کوتاه‌ترین موج دیده نمی‌شود.

اگر زیرموج‌های ایمپالسیو، هر کدام 5 موج، و زیرموج‌های اصلاحی هر کدام سه موج داشته باشند. موج بزرگ اصلی به شکل نمودار زیر به نظر می‌رسد. در این حالت، زیرموج‌های ایمپالسیو هر کدام 5 موج دارند که درجهت روند بازار، یک درجه بزرگتر شده‌اند. به این نوع الگو، ساختار 5-3-5-3-5 گفته می‌شود.

امواج ایمپالسیو در تحلیل بورس

امواج اصلاحی

امواج اصلاحی در تحلیل بورس

به طور کلی، موج اصلاحی همان‌طور که در نمودار بالا می‌بینید، به عنوان یک ساختار سه موجی به تصویر کشیده می‌شود. زیرموج‌های ساختار سه موجی اصلاحی به صورت A، B و C نامگذاری می‌شود. این نامگذاری ممکن است تا حدودی گمراه‌کننده باشد، زیرا همه امواج اصلاحی دقیقاً از این ساختار سه موجی تبعیت نمی‌کنند. اگر به ساختار این موج نگاه کنید، متوجه می‌شوید که موج A و C هر دو یک درجه بالاتر از روند کلی بازار هستند (منظور از روند بازار در اینجا، روند بازار درجهت اصلاح قیمت است). به همین دلیل (درمورد این مثال کلی) آن‌ها را به عنوان امواج ایمپالسیو در نظر می‌گیریم که هر کدام پنج موج دارند. موج B درخلاف جهت روند اصلاحی بزرگتر حرکت می‌کند، بنابراین به صورت سه موجی نشان داده می‌شود. این الگو به عنوان ساختار 5-3-5 نامگذاری می‌شود.

نظریه الیوت در تحلیل بورس

چرخه کامل نظریه امواج الیوت

ساختار کلی چرخه کامل نظریه امواج الیوت از ترکیب یک موج ایمپالسیو و یک موج اصلاحی تشکیل شده است. این الگو به عنوان یک ساختار هشت موجی نشان داده می‌شود. پنج موج درجهت روند اصلی بازار و به دنبال آن سه موج اصلاحی در جهت روند اصلاح بازار انجام می‌شود.

چرخه کامل نظریه الیوت

نمودار بالا توالی هشت موج را نشان می‌دهد. با دقت در این نمودار متوجه می‌شوید که حرکت قیمت از ابتدا تا انتها، بالاتر از قیمت آغاز شده به پایان می‌رسد (یعنی افزایش قیمت). بازارها به طور مداوم در حال نوسان هستند و طی روند تکامل خود، به صورت صعودی و نزولی حرکت می‌کنند. الیوت متوجه شد بازار بارها و بارها ساختار 5-3 را تکرار می‌کند. این پایه و اساس نظریه امواج الیوت او بود و ساختار چرخه کامل امواج الیوت را توضیح می‌دهد. پس از یکبار پایان چرخه، این روند دوباره شروع می‌شود. پیش‌بینی می‌شود پس از پایان امواج اصلاحی، بازار یکبار دیگر پنج موج ایمپالسیو را تکرار ‌کند. البته این بدان معنا نیست که لزوماً پنج موج رو به بالا و سه موج رو به پایین باشند. در روند نزولی، الگو به سمت پایین حرکت کرده و اصلاح می‌شود. یعنی پنج موج نزولی و سه موج رو به بالا وجود خواهد داشت.

نمودار بالا این ساختار هشت موج را در یک بازار رو به کاهش نشان می‌دهد. همان‌طور که ‌می‌بینید نقطه پایان آن پایین‌تر از جایی است که شروع شده است. اگر این الگو را در نمودار دیدید، بسته به روند کلی نمودار، ممکن است انتظار ایجاد پنج موج رو به پایین دیگر را داشته باشید. البته فراموش نکنید که این فقط یک موج ساده ایمپالسیو و اصلاحی است. همه بازارها پیشرفت کرده و اصلاح می‌شوند. نظریه امواج الیوت انواع خاصی از الگوها را معرفی می‌کنند که در بازار به طور مداوم تکرار می‌شوند. در شکل زیر چرخه کامل نظریه امواج الیوت نشان داده شده است. در نظریه امواج الیوت حرکت صعودی قیمت از نقطه A تا B در قالب 5 موج متوالی انجام می‌شود که موج‌های 1 و 3و 5 همسو با روند طبیعت فراکتال در نظریه الیوت هستند و موج‌های 2 و 4 از نوع اصلاحی و برخلاف روند عمل می‌کنند. با رسیدن به نقطه B، نمودار وارد فاز نزولی و اصلاحی می‌شود. بخش اصلاحی نیز از 3 موج اصلاحی تشکیل شده است. این توالی یک چرخه کامل الیوت را نشان می‌دهد که بارها و بارها به دنبال هم تکرار می‌شوند.

چرخه کامل الیوت در تحلیل بورس

روندهای نزولی نیز به همین صورت است. با این تفاوت که 5 موج اصلی به سمت کاهش قیمت می‌روند و سپس سه موج اصلاحی حالت صعودی پیدا می‌کنند.

طبیعت فراکتال

با توجه به نمونه‌های ذکر شده، می‌بینیم که امواج الیوت ساختار تو در تو و متداخلی دارند. به طوری که هریک از امواج به نوبه خود بخشی از یک مجموعه بزرگتر امواج الیوت است. به عبارت دیگر هر چرخه خودش بخشی از یک چرخه بزرگتر است و چرخه بزرگتر نیز بخشی از یک چرخه بزرگتر از خود است و این روند تا بی‌نهایت ادامه دارد. به این ساختار متداخل که هر موج در حکم ریز موجی از امواج بالاتر است، ساختار فراکتالی امواج الیوت می‌گویند.

کلام آخر

معامله‌گرانی که از نظریه امواج الیوت در تحلیل تکنیکال خود استفاده می‌کنند معتقدند پیش‌بینی بازار به این سادگی نیز نیست. دانشمندان، بازار سرمایه را به یک درخت تشبیه کرده‌اند، اما مفهوم این تشبیه آن نیست که هر کسی بتواند به سادگی مسیر هر شاخه را پیش‌بینی کند. از نظر عملی، به کار گرفتن نظریه امواج الیوت نیز مانند سایر روش‌های تحلیل تکنیکال نیاز به آموزش و مهارت دارد. اگر تصمیم به آموزش امواج الیوت گرفته‌اید، آکادمی دکتر ژند بسته آموزش امواج الیوت به زبان ساده را تهیه کرده و در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است. در پکیج آموزش امواج الیوت به طور کامل با امواج الیوت و کاربرد آن در تحلیل تکنیکال آشنا خواهید شد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تهیه این بسته آموزشی اینجا کلیک کنید.

نظریه امواج الیوت : معرفی و مقدمه

امواج الیوت

رالف نلسون الیوت (Ralph Nelson Elliott)، حسابدار حرفه ای و نابغه ای در دهه های 1920-1930 بود. او با تجزیه و تحلیل دقیق داده های سهام 75 ساله متوجه شد بازارهای سهام که تصور می شود تا حدودی آشفته رفتار می کنند، در واقع اینگونه نیستند. وقتی او 66 ساله شد، سرانجام شواهد (و اعتماد به نفس) کافی برای به اشتراک گذاشتن کشفیات خود با جهان را به دست آورد. او نظریه خود را در کتابی با عنوان “اصل موج” (Wave Principle) منتشر کرد.

بنا بر نظر الیوت، اگر بتوانید الگوهای تکرار شونده در قیمت را به درستی شناسایی کنید، می توانید پیش بینی کنید که قیمت به کدام سمت حرکت می کند (یا نمی کند). این همان چیزی است که امواج الیوت را برای معامله گران جذاب می کند؛ و به آنها راهی میدهد تا نقاط دقیقی را که احتمال معکوس شدن (بازگشت) قیمت در آنها وجود دارد را شناسایی کنند.

به گفته الیوت، بازار در چرخه های تکراری معامله می شود که نشان دهنده احساسات سرمایه گذاران ناشی از تاثیرات خارجی (ahem, CNBC, Bloomberg, WSB) یا روان شناسی غالب عمده افراد در آن زمان است. الیوت طبیعت فراکتال در نظریه الیوت معتقد است که نوسانات صعودی یا نزولی قیمت، ناشی از روان شناسی جمعی، همیشه در الگوهای تکراری ظاهر می شود. او این نوسانات صعودی و نزولی را “امواج” (waves) می نامد.

Elliott Wave

به عبارت دیگر، الیوت سیستمی را ارائه کرد که معامله گران را قادر می سازد تا قله ها و کف های قیمتی را تشخیص دهند.

یعنی در میان هرج و مرج قیمت، الیوت “نظم” خاصی را پیدا کرد. عالی به نظر می رسد، نه؟ درست مانند تمام نوابغ دیگر، الیوت نیاز داشت که مشاهدات خود را به جهان ارائه دهد و به همین خاطر، یک نام فوق العاده پیدا کرد: نظریه امواج الیوت. قبل از اینکه به بررسی امواج الیوت بپردازیم، لازم است ابتدا با مفهوم فراکتال (Fractals) آشنا شوید.

فراکتال ها

فراکتال ها ساختارهایی هستند که می توان آنها را به بخش هایی تقسیم کرد، و هر کدام از این بخش ها، کپی بسیار مشابهی از “کل” هستند. ریاضیدانان این ویژگی را “شباهت خود” (self-similarity) می نامند. برای یافتن نمونه هایی از فراکتال ها نیازی نیست راه دوری بروید؛ آنها را می توان در سراسر طبیعت پیدا کرد! صدف، دانه برف، ابر و رعد و برق، همگی مثالهایی از فراکتال ها هستند.

فراکتال ها

فکر می کنید چرا فراکتال ها مهم هستند؟

یکی از ویژگی های مهم امواج الیوت، فراکتال بودن آنهاست. مانند صدف ها و دانه های برف، امواج الیوت را می توان به امواج کوچکتر تقسیم کرد.

موج الیوت چیست؟ آیا استفاده از آن در معاملات کارایی دارد؟

موج الیوت

موج الیوت به یک نظریه (یا اصل) اشاره دارد که سرمایه گذاران و معامله گران از آن در تحلیل تکنیکال استفاده می کنند. این اصل بر این ایده استوار است که بازارهای مالی صرف نظر از بازه های زمانی، تمایل به پیروی از الگوهای خاص دارند.

اساسا نظریه موج الیوت (EWT) نشان می دهد که حرکت های بازار دنباله ای طبیعی از چرخه های روانشناسی جمعیت است. الگوها با توجه به احساسات فعلی بازار ایجاد می شوند که به تناوب بین نزولی و صعودی تغییر می کنند.

نظریه امواج الیوت در دهه 1930 میلادی توسط رالف نلسون الیوت (حسابدار و نویسنده آمریکایی) ایجاد شد. البته، این نظریه به لطف تلاش های رابرت آر پرچتر و ای جی فراست در دهه 1970 محبوبیت یافت.

در ابتدا EWT اصل موج نامیده می شد که رفتار انسان را تشریح می کرد. نلسون الیوت با مطالعه دقیق داده های بازار و مخصوصا بازارهای سهام نظریه امواج الیوت را معرفی کرد.

در حال حاضر، از نظریه امواج الیوت در تحلیل تکنیکال و برای شناسایی چرخه ها و روندهای بازار استفاده می کنند. امواج الیوت را می توان برای طیف وسیعی از بازارهای مالی به کار برد. البته، این یک شاخص یا تکنیک معاملاتی نیست، بلکه نظریه ای است که به پیش بینی رفتار بازار کمک می کند. همانطور که پرچتر در کتاب خود اظهار داشت:

نظریه الیوت در درجه اول یک ابزار پیش بینی نیست، بلکه شرح مفصلی از نحوه رفتار بازار ها است.

الگوی اصلی موج الیوت

به طور معمول، الگوی اصلی موج الیوت یک الگوی 8 موجی قابل شناسایی دارد که شامل 5 موج انگیزه (که در جهت روند اصلی حرکت می کنند) و سه موج اصلاحی (که در جهت مخالف حرکت می کنند) است.

بنابراین، یک چرخه کامل موج الیوت در یک بازار صعودی به شکل زیر است:

موج الیوت

موج الیوت – 8 موج در چرخه صعودی

توجه داشته باشید که در این مثال، پنج موج انگیزه داریم: سه موج در حرکت صعودی (1،3، 5) بعلاوه دو موج در حرکت نزولی (A, C) . به بیان ساده تر، هر حرکتی که همسو با روند اصلی باشد، ممکن است موج انگیزه در نظر گرفته شود. بنابراین، 2، 4 و B سه موج اصلاحی هستند.

اما طبق نظریه الیوت، بازارهای مالی الگوهایی از نوع فراکتال طبیعی ایجاد می کنند. بنابراین، اگر در بازه های زمانی طولانی تر زوم کنیم، حرکت از 1 به 5 را نیز می توان یک موج انگیزه مجزا (I)در نظر گرفت، در حالی که A-B-C ممکن است یک موج اصلاحی واحد باشد (II).

موج الیوت فراکتال

موج الیوت – موج فراکتال

همچنین، اگر روی بازه های زمانی کوتاه تر زوم کنیم، یک موج انگیزه (مانند 3) را می توان به پنج موج کوچکتر تقسیم کرد.

در مقابل، چرخه الیوت در یک بازار نزولی به شکل زیر است:

موج الیوت

امواج الیوت – چرخه نزولی

امواج انگیزه

طبق تعریف پرچتر، امواج انگیزه همیشه در جهت روند بزرگتر حرکت می کنند. همانطور که در بالا گفته شد، الیوت دو نوع موج را معرفی کرد: موج انگیزه و موج اصلاحی. مثال قبلی شامل پنج موج انگیزه و سه موج اصلاحی بود. اما اگر روی یک موج انگیزه تمرکز کنیم، متوجه می شویم که این موج از یک ساختار 5 موجی کوچکتر تشکیل شده است. آقای الیوت این ساختار را الگوی 5 موجی نامید و سه قانون برای توصیف شکل گیری آن بیان کرد:

  • هیچ موقع موج دوم به اندازه موج اول، 100 درصد برگشت نخواهد کرد.
  • هیچ موقع موج چهارم به اندازه موج سوم، 100 درصد برگشت نخواهد کرد.
  • موج 3 نمی‌تواند کوتاه‌ترین موج در بین امواج 1،3 و 5 باشد و اغلب بلندترین است. همچنین، موج 3 همیشه از انتهای موج 1 عبور می کند

موج های اصلاحی

بر خلاف موج های انگیزه، موج های اصلاحی معمولا از یک ساختار سه موجی تشکیل شده اند. آنها اغلب توسط یک موج اصلاحی کوچکتر که بین دو موج انگیزه کوچکتر رخ می دهند، تشکیل می شوند. این سه موج را بیشتر اوقات A ، B و C نامگذاری می کنند.

موج اصلاحی الیوت

موج اصلاحی

امواج اصلاحی در مقایسه با موج های انگیزه کوچکتر هستند، چون بر خلاف روند بزرگتر حرکت می کنند. در برخی موارد، حرکت در جهت خلاف روند می تواند شناسایی امواج اصلاحی را بسیار دشوارتر کند، زیرا طول و پیچیدگی آنها به طور قابل توجهی تغییر می کند.

طبق گفته پرچتر ، مهمترین قانونی که باید در مورد موجهای اصلاحی به خاطر بسپارید این است که آنها هرگز از پنج موج ساخته نمی شوند.

آیا موج الیوت کارایی دارد؟

یک بحث در مورد کارایی امواج الیوت وجود دارد. برخی می گویند که میزان موفقیت اصل موج الیوت تا حد زیادی به توانایی معامله گران در تقسیم دقیق حرکت های بازار به روندها و اصلاح قیمت ها بستگی دارد.

در عمل، بدون نقض قوانین الیوت می توان این امواج را به چندین طریق رسم کرد. این بدان معناست که رسم امواج به هیچ وجه کار آسانی نیست. چون این کار علاوه بر تمرین زیاد نیاز به سطح بالایی از هوش و ذکاوت دارد.

منتقدان معتقدند که نظریه موج الیوت به دلیل ماهیت بسیار ذهنی آن یک نظریه منطقی نیست و به مجموعه ای از قوانین کاملا مشخص متکی است. البته، ناگفته نماند که هزاران سرمایه گذار و معامله گر موفق وجود دارند که از امواج الیوت به روشی سودآور استفاده می کنند.

نکته جالب توجه این که تعداد معامله گرانی که نظریه امواج الیوت را به همراه شاخص های تکنیکال به کار می گیرند تا میزان موفقیت خود را افزایش و ریسک را کاهش دهند، در حال بیشتر شدن است. شاید شاخص های فیبوناچی اصلاحی و فیبوناچی گسترشی محبوب ترین نمونه ها از شاخص های تکنیکال باشند.

حرف آخر

طبق گفته پرچتر، الیوت هرگز در مورد این که چرا بازارها تمایل به ارائه یک ساختار موج 5 به 3 دارند، توضیح دقیقی ارائه نکرده و فقط با تجزیه و تحلیل داده های بازار به این نتیجه رسیده است.

اصل الیوت صرفا نتیجه چرخه های معلوم و قطعی بازار بوده که براساس روانشناسی اجتماع و طبیعت انسان ایجاد شده است.

همانطور که گفته شد، موج الیوت یک شاخص تکنیکال نیست، بلکه یک نظریه است.به همین دلیل، هیچ روش صحیحی برای استفاده از آن وجود ندارد و ذاتا ذهنی است. پیش بینی دقیق حرکت های بازار با استفاده از نظریه امواج الیوت نیاز به تمرین و مهارت دارد، چون معامله گران باید بدانند چگونه شمارش موج ها را رسم کنند. این بدان معنی است که استفاده از آن می تواند ریسک بالایی (به ویژه برای مبتدیان) داشته باشد.

توضیح ساده و روان تئوری امواج الیوت در بازارهای مالی

elliott-wave-theory

در این قسمت از سری مقالات آموزش فارکس، به بررسی امواج الیوت می‌پردازیم. با ایران بروکر در این مقاله همراه باشید.

آشنایی با رالف نلسون الیوت

رالف نلسون الیوت حسابدار و مؤلف آمریکایی که یکی از بنیانگذاران نوین تحلیل تکنیکال است. الیوت بازار سهام را به مدت ۷۵ سال را تجزیه و تحلیل کرد. او از طریق داده‌هایی که به دست آورد کشف کرد که بازار سهام که گمان می‌شد رفتار بی‌نظمی دارد، در واقع چندان هم بی‌نظم نیست.

سازنده امواج الیوت

وقتی به سن ۶۶ سالگی رسید بالاخره شواهد (و اطمینان) کافی به دست آورده بود تا کشف خود را به دنیا معرفی کند.

او نظریهٔ خود را در کتابی به نام قانون امواج منتشر کرد.

به گفتهٔ او بازار چرخه‌های تکراری را طی می‌کند که این چرخه‌ها حاصل احساسات سرمایه‌گذاران است. و احساسات سرمایه‌گذاران نیز تحت تأثیر روان‌شناسی غالب تریدرها در آن زمان، و عوامل خارجی مثل رسانه‌های خبری از جمله CNBC، بلومبرگ، ESPN است.

الیوت توضیح داد که نوسانات صعودی و نزولی قیمت به صورت یک الگوی تکراری ظاهر می‌شود. او به این تغییرات طبیعت فراکتال در نظریه الیوت را «امواج» می‌گفت.

به عقیدهٔ او اگر بتوانید به درستی الگوهای تکرار شونده در قیمت را مشخص کنید، می‌توانید پیش‌بینی کنید که قیمت در مرحلهٔ بعد چه تغییری خواهد داشت (یا نخواهد داشت).

همین است که باعث جذابیت بالای امواج الیوت برای تریدرها شده است.

این روش به آن‌ها راهی برای شناسایی نقاط دقیق بازگشت قیمت را می‌دهد.

به عبارت دیگر الیوت سیستمی معرفی کرد که به معامله‌گران امکان یافتن قله‌ها و دره‌ها را می‌دهد.

یعنی در بحبوحهٔ این بی‌نظمی‌های قیمت، الیوت نظمی پیدا کرد.

البته مانند تمام مخترعین باید این کشف را از آن خود می‌کرد به همین دلیل نام بسیار اصیل «نظریهٔ امواج الیوت» را روی آن گذاشت.

فراکتال چیست؟

اما قبل از آن که وارد امواج الیوت شویم بهتر است ابتدا معنای فراکتال‌ها را متوجه شویم.

اساساً فراکتال‌ها ساختارهایی هستند که می‌توانند به بخش‌هایی قسمت شوند که هر یک کپی بسیار مشابهی از کل است. ریاضی‌دانان به این خاصیت «خود تشابهی» یا «شباهت به خود» می‌گویند.

برای اینکه نمونه‌هایی از ساختارهای فراکتالی بیابیم می‌توانیم کمی به اطرافمان دقت کنیم. این مثال‌ها در طبیعت فراوانند!

صدف یک فراکتال است. دانهٔ برف یک فراکتال است. صاعقه هم یک فراکتال است.

چرا که وقتی به هر ریزدانه‌های درون یک دانه برف نگاه کنید ساختار مشابهی با ساختار کل میبینید. همینطور در صدف یا در یک صاعقه. یا حتی در بسیاری از برگ‌های درختان.

مثلا برگ سرخس که از برگ‌های کوچک دیگری تشکیل شده، اگر به هرکدام از برگ‌های کوچک نگاه کنید، می‌بینید که شبیه برگ بزرگ هستند. و از طرف دیگر هر برگ شبیه درخت سرخس است.

امواج الیوت

یکی از ویژگی‌های مهم امواج الیوت این است که فراکتال هستند.

امواج الیوت هم مانند صدف‌‌ها، دانه‌های برف و صاعقه‌ می‌توانند به امواج الیوت کوچکتر تقسیم شوند.

امواج محرک یا ایمپالس در نظریه امواج الیوت

آقای الیوت نشان داد که بازار معاملاتی که روند دارد به صورت الگوی ۳-۵ حرکت می‌کند، این نام را نیز خود آقای الیوت بر این الگو گذاشت.

اولین الگوی ۵ موجی، امواج محرک یا پیشرو یا ایمپالس نامیده می‌شود.

آخرین الگوی ۳ موجی امواج اصلاحی یا corrective نام دارد.

در این الگو امواج ۱، ۳، ۵ محرک هستند یعنی با روند کلی پیش می‌روند در حالی که امواج ۲ و ۴ اصلاحی هستند.

توجه داشته باشید که امواج ۲ و ۴ را با الگوی اصلاحی ABC اشتباه نگیرید. (بعدا بیشتر در این باره توضیح می‌دهیم)

ابتدا نگاهی به الگوی محرک ۵ موجی داشته باشیم.

امواج الیوت

هنوز هم گیج‌کننده به نظر می‌رسد. بیایید کمی آن را رنگارنگ کنیم.

امواج الیوت

ما هر موج را همراه با شمارش آن به وسیله‌ی رنگ کد‌گذاری کردیم.

توصیف کوتاهی از اتفاقی که در طول هر موج می‌افتد.

برای نمونه از سهام استفاده می‌کنیم چون آقای الیوت از سهام استفاده کرده بود اما واقعاً مهم نیست در چه مورد باشد. می‌توان از آن در مورد ارز، اوراق بهادار، طلا، نفت و … استفاده کرد. مهم این است که نظریهٔ موج الیوت را می‌توان در بازار خرید و فروش ارز یا فارکس هم به کار برد.

موج ۱

نمودار در ابتدا رو به بالا حرکت می‌کند. دلیل این امر معمولاً تعداد نسبتاً کم افرادی است که ناگهان (به دلایل مختلف واقعی یا خیالی) حس می‌کنند که قیمت سهام ارزان است و در نتیجه بهترین موقع برای خرید است. این باعث افزایش قیمت می‌شود.

موج ۲

در این مرحله افراد کافی که در موج اصلی بودند فکر می‌کنند قیمت سهام بیش از حد بالاست و سود می‌کنند و در نتیجه سهم‌شان را می‌فروشند. این باعث می‌شود ارزش سهام پایین بیاید. اما سهام قبل از آن که دوباره معاملهٔ خوبی محسوب شود، به اندازه‌ی قیمت‌های پایین قبلی نمی‌رسد و سهام مجددا برای برخی معامله‌گران خوش‌قیمت محسوب می‌شود.

موج ۳

این معمولاً طولانی‌ترین و قوی‌ترین موج است. سهام توجه تودهٔ مردم را جلب کرده است. مردم بیشتر متوجه سهام شده‌اند و مایلند آن را بخرند. این باعث می‌شود قیمت سهام بالاتر و بالاتر برود. این موج معمولاً از سقفی که در پایان موج ۱ ایجاد شد فراتر می‌رود.

موج ۴

معامله‌گران سود می‌کنند و از معامله خارج می‌شوند چون سهام باز هم گران تلقی می‌شود. این موج معمولاً ضعیف است چون معمولاً مردم بیشتری سهام را می‌خرند و منتظرند «در زمان پایین آمدن قیمت» بخرند.

موج ۵

در اینجا بیشتر مردم وارد سهام می‌شوند و هیجان باعث این امر می‌شود.

معامله‌گران و سرمایه‌گذاران دلایل مسخره‌ای برای خرید سهام می‌آورند و اگر با آنها مخالفت کنید از عصبانیت می‌خواهند شما را خفه کنند. اینجاست که سهام به حبابی‌ترین حالت ممکن خود می‌رسد. مخالفان شروع به فروش سهام به قیمت ارزان می‌کنند طبیعت فراکتال در نظریه الیوت که باعث تشکیل الگوی ABC می‌گردد.

امواج محرک گسترده (Extended Impulse Waves)

نکتهٔ دیگری که باید در مورد نظریهٔ موج الیوت بدانید این است که یکی از سه موج محرک (۱، ۳ یا ۵) همیشه بزرگ‌تر خواهد بود.

به بیان ساده همیشه یک موج است که صرف نظر از میزان، طولانی‌تر از دو موج دیگر است.

به گفتهٔ الیوت معمولاً موج پنجم است که بزرگ‌تر می‌شود.

با گذشت زمان این سبک قدیمی نام‌گذاری موج تغییر کرد چون مردم بیشتر و بیشتری موج سوم را موج گسترده نامیدند.

امواج اصلاحی (اصلاح ABC) در نظریه الیوت

روندهای ۵ موجی اصلاح می‌شوند و با روندهای مخالف ۳ موجی معکوس می‌شوند.

به جای عدد از حروف برای نام گذاری موج‌های اصلاحی استفاده می‌شود.

این مثال از الگوی بسیار جالب ۳ موجی اصلاحی را ببینید.

امواج الیوت

فقط به این خاطر که از بازار صعودی به عنوان مثال اصلی استفاده کردیم معنایش این نیست که نظریهٔ موج الیوت در مورد بازارهای نزولی صدق نمی‌کند.

همین الگوی ۳-۵ موجی می‌تواند به این شکل باشد:

امواج الیوت

انواع الگوهای موج اصلاحی

به گفتهٔ الیوت، ۲۱ الگوی اصلاحی ABC از ساده تا پیچیده وجود دارند.

شاید حفظ کردن تمام آنها دشوار باشد بخاطر همین بهتر است بدانید که از سه دسته‌ی بسیار ساده تشکیل شده‌اند که فهمشان آسان است.

بیایید نگاهی به این دسته‌ها داشته باشیم.

مثال‌های زیر در مورد روندهای رو به بالا صدق می‌کنند،

اما اگر با روند رو به پایین سروکار دارید کافی است آنها را معکوس کنید.

دستهٔ زیگزاگ

امواج الیوت

زیگزاگ‌ها تغییرات بسیار شدید قیمت هستند که مخالف روند غالب پیش می‌روند.

موج B معمولاً در مقایسه با امواج A و C کمترین طول را دارد.

این الگوهای زیگ‌زاگ ممکن است دو یا سه بار در یک اصلاح اتفاق بیافتند.

۲ تا ۳ الگوی زیگزاگ که به یکدیگر پیوند خورده‌اند.

مانند تمام امواج دیگر هر یک از امواج در الگوهای زیگ زاگ را می‌توان به الگوهای ۵ موجی تقسیم کرد.

دسته یکنواخت

امواج الیوت

یکنواخت‌ها امواج اصلاحی ساده و جنبی هستند.

در این امواج طول موج‌ها عموماً برابر است و B معکوس A و C

دستهٔ مثلث

امواج الیوت

مثلث‌ها الگوهای اصلاحی هستند که با خطوط روند همگرا یا واگرا محدود شده‌اند. مثلث‌ها از گروههای ۵ موجی تشکیل شده‌اند که به صورت جنبی مخالف روند حرکت می‌کنند.

این مثلث‌ها می‌توانند، متقارن، نزولی، صعودی یا گسترده باشند.

موج‌هایی درون موج

همان طور که قبلاً گفتیم امواج الیوت فراکتال هستند. هر موج از موج‌های کوچکتر تشکیل شده است.

بگذارید یک تصویر دیگر به شما نشان دهم.

امواج الیوت

می‌بینید که امواج ۱، ۳ و ۵ از الگوی حهشی ۵ موجی کوچکتری تشکیل شده در حالی که امواج ۲ و ۴ از الگوی اصلاحی ۳ موجی تشکیل شده است؟

همیشه به یاد داشته باشید که هر موج از الگوهای موج کوچکتر تشکیل شده است و الگو تکرار می‌شود.

برای آسان شدن نامگذاری این امواج، نظریهٔ موج الیوت مجموعه‌ای از دسته‌ها را برای امواج تعیین کرده که از بزرگ به کوچک مرتب شده‌اند. این‌ها عبارتند از:

ابر چرخهٔ بزرگ از امواج ابر چرخه تشکیل شده و آنها از امواج چرخهای تشکیل شده‌اند که شامل امواج اصلی می‌شوند.

امواج طبیعت فراکتال در نظریه الیوت اصلی دارای امواج متوسط هستند که از امواج کوچک تشکیل شده‌اند که شامل امواج ریز هستند که از امواج بسیار ریز تشکیل شده‌اند.

در واقع هر کدام در دل دیگری جای میگیرد.

مثال‌های واقعی برای درک امواج الیوت

خب، برای روشن شدن اینها بیایید موج الیوت را در نمودار واقعی ببینیم.

امواج الیوت

همان طور که می‌بینید، امواج درنمودار واقعی شکل بی عیب و نقصی ندارند.

به علاوه متوجه می‌شوید که گاهی سخت است که برای امواج نامی انتخاب کنید.

اما هر چه بیشتر به نمودارها نگاه کنید مهارت بیشتری پیدا می‌کنید.

به علاوه قرار نیست شما را تنها بگذاریم!

در بخش‌های بعد توصیه‌هایی در مورد شناسایی درست و آسان امواج ارائه می‌دهیم و به شما یاد می‌دهیم چطور با استفاده از امواج الیوت معامله کنید.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.